नवी दिल्ली:
ज्येष्ठ तबलावादक झाकीर हुसेन आता या जगात नाहीत. सहा दशके आपण ऐकत आलो ते तबल्याचे ठोके आता ऐकू येणार नाहीत. झाकीर हुसेन यांचे सॅन फ्रान्सिस्को येथील रुग्णालयात निधन झाले, ते 73 वर्षांचे होते. त्याच्या कुटुंबीयांच्या म्हणण्यानुसार, हुसेनचा मृत्यू इडिओपॅथिक पल्मोनरी फायब्रोसिसमुळे झाला. गेले दोन आठवडे ते रुग्णालयात दाखल होते आणि याच काळात त्यांची प्रकृती खालावल्याने त्यांना आयसीयूमध्ये नेण्यात आले, मात्र त्यांना वाचवता आले नाही. झाकीर हुसैन यांना त्यांच्या कारकिर्दीत 4 ग्रॅमी पुरस्कार मिळाले आहेत, त्यापैकी तीन या वर्षाच्या सुरुवातीला 66 व्या ग्रॅमी पुरस्कारांमध्ये समाविष्ट करण्यात आले होते.
पद्मश्री, पद्मभूषण, पद्मविभूषण आणि ग्रॅमी पुरस्कार
उस्ताद झाकीर हुसेन हे असे कलाकार होते ज्यांनी संपूर्ण जगाला भारतीय तालवाद्य तबल्याची ओळख करून दिली आणि आपल्या संगीताने लोकांच्या हृदयात स्थान निर्माण केले. झाकीर हुसेन यांना रक्तदाबाचा त्रास होता. गेल्या दोन आठवड्यांपासून हृदयाच्या विकारामुळे त्यांना सॅन फ्रान्सिस्को येथील रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. झाकीर हुसेन यांना पाच ग्रॅमी पुरस्कार मिळाले. महान तबला वादक अल्ला राख यांचा मोठा मुलगा झाकीर हुसेन याने आपल्या वडिलांच्या पावलावर पाऊल टाकले आणि भारतात आणि जगभरात आपले नाव कमावले. त्याने त्याच्या संगीत कारकिर्दीत पाच ग्रॅमी पुरस्कार जिंकले आहेत, त्यापैकी तीन या वर्षाच्या सुरुवातीला 66 व्या ग्रॅमी पुरस्कारांमध्ये मिळाले. झाकीर हुसेन, भारतातील सर्वात प्रसिद्ध शास्त्रीय संगीतकारांपैकी एक, यांना 1988 मध्ये पद्मश्री, 2002 मध्ये पद्मभूषण आणि 2023 मध्ये पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
वयाच्या 12 व्या वर्षी पहिल्यांदा अमेरिकेत शो केला
उस्ताद झाकीर हुसेन यांचा जन्म ९ मार्च १९५१ रोजी मुंबईत झाला. उस्ताद अल्लाह राखासारख्या महान तबलावादकाचा मुलगा झाकीर हुसेन यांनी लहानपणापासून तबल्यावर बोट ठेवून संगीताची जादू निर्माण करायला सुरुवात केली. झाकीर हुसैन यांचा पहिला संगीत कार्यक्रम झाला तेव्हा ते केवळ 11 वर्षांचे होते. त्याने वयाच्या 12 व्या वर्षी अमेरिकेत एक शो केला होता. त्यात त्याला ५०० रुपये मिळाले. झाकीर हुसैन एका मुलाखतीत म्हणाले होते, “मी माझ्या आयुष्यात खूप पैसे कमावले आहेत, पण मला मिळालेले 5 रुपये सर्वात मौल्यवान होते.” झाकीर हुसेन हे केवळ संगीताशी संबंधित नव्हते तर त्यांनी अभिनयही केला होता. तिने 1983 मध्ये आलेल्या ब्रिटिश चित्रपट ‘हीट अँड डस्ट’मध्ये शशी कपूरसोबत भूमिका साकारली होती. याशिवाय उस्ताद झाकीर हुसैन यांनी मॉडेलिंग केलेल्या जाहिरातीतून भारतातील एका प्रसिद्ध चहाला चांगली ओळख मिळाली.
झाकीर हुसैन यांचा पहिला अल्बम 1973 मध्ये आला होता
त्यांचा पहिला अल्बम ‘लिव्हिंग इन द मटेरियल वर्ल्ड’ 1973 मध्ये रिलीज झाला. 1979 ते 2007 पर्यंत, झाकीर हुसैन यांनी जगभरातील अनेक संगीत महोत्सवांमध्ये आपली अद्भुत प्रतिभा दाखवली. झाकीर हुसेन यांच्या तबला वादनाची जगभरात क्रेझ होती. 2016 मध्ये अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी उस्ताद यांना ‘ऑल स्टार ग्लोबल कॉन्सर्ट’साठी आमंत्रित केले होते. या संगीत महोत्सवात आमंत्रित केलेले ते पहिले भारतीय संगीतकार होते. उस्ताद झाकीर हुसेन नाहीत, पण त्यांनी रचलेल्या संगीत रचना अजरामर राहतील.
