नवी दिल्ली:
या तिन्हींच्या कार्यान्वित झाल्यानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आज मुंबईतील नौदल डॉकयार्ड येथे दोन नौदल युद्धनौका आणि एक पाणबुडी राष्ट्राला समर्पित करणार आहेत. आयएनएस सुरत आणि आयएनएस निलगिरी आणि पाणबुडी आयएनएस वाघशीर या युद्धनौका आहेत. या तिघांचा भारतीय नौदलात समावेश होणे हा देशाच्या सागरी सुरक्षा आणि संरक्षण विकासासाठी मैलाचा दगड ठरणार आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही युद्धनौका सुरू करण्याबाबत X वर पोस्ट केली होती. त्यांनी लिहिले, “बुधवार 15 जानेवारी हा आमच्या नौदलाच्या क्षमतेसाठी एक विशेष दिवस असणार आहे. तीन आघाडीच्या नौदलाच्या लढाऊ जहाजांच्या समावेशामुळे संरक्षण क्षेत्रात जागतिक नेता बनण्याच्या आमच्या प्रयत्नांना बळकटी मिळेल आणि स्वावलंबनाचा आमचा शोध बळकट होईल.”
उद्या, १५ जानेवारी हा दिवस आपल्या नौदलाच्या क्षमतेचा विचार करता एक खास दिवस असणार आहे. तीन आघाडीच्या नौदल लढाऊ जवानांच्या नियुक्तीमुळे संरक्षण क्षेत्रात जागतिक नेता होण्याच्या आमच्या प्रयत्नांना बळ मिळेल आणि स्वावलंबनाकडे आमचा शोध वाढेल. https://t.co/zhrVjbgA2T
— नरेंद्र मोदी (@narendramodi) 14 जानेवारी 2025
INS सुरतची वैशिष्ट्ये:
- P15B गाईडेड मिसाईल डिस्ट्रॉयर प्रकल्पाची चौथी आणि अंतिम युद्धनौका.
- 164 मीटर लांबी आणि 7400 टन वाहून नेण्याची क्षमता
- समुद्रात 30 नॉट्सचा वेग (सुमारे 55 किलोमीटर).
- हे जगातील सर्वात मोठे आणि प्रगत विनाशकांपैकी एक आहे.
- या जहाजात ७५ टक्के स्वदेशी साहित्य वापरण्यात आले आहे
- अत्याधुनिक शस्त्र-सेन्सर पॅकेजेस आणि नेटवर्क-केंद्रित क्षमतांनी सुसज्ज
- पृष्ठभाग-ते-पृष्ठभाग आणि पृष्ठभाग-ते-हवा क्षमता
- या युद्धनौकेचा समावेश भारतीय नौदलाच्या वाढत्या सामर्थ्याचे आणि आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक आहे.
आयएनएस सुरतचे बांधकाम नोव्हेंबर 2019 मध्ये सुरू झाले. हे मे 2022 मध्ये लाँच करण्यात आले.

INS निलगिरीची वैशिष्ट्ये:
- P17A स्टेल्थ फ्रिगेट प्रकल्पाचे पहिले जहाज
- भारतीय नौदलाच्या युद्धनौका डिझाइन ब्युरोने डिझाइन केले आहे
- INS निलगिरी स्टेल्थ तंत्रज्ञानाने सुसज्ज आहे
- 149 मीटर लांबी आणि 6670 टन वाहून नेण्याची क्षमता
- समुद्रात दीर्घकाळ काम करण्याची क्षमता
- पुढील पिढीतील देशी फ्रिगेटचे उत्कृष्ट उदाहरण
- देशाची सागरी सुरक्षा क्षमता आणखी मजबूत करेल
- पृष्ठभागावरून जमिनीवर मारा करणारे क्षेपणास्त्र आणि मध्यम श्रेणीच्या पृष्ठभागावरून हवेत मारा करण्याची क्षमता.
डिसेंबर 2017 मध्ये INS निलगिरीच्या बांधकामाला सुरुवात झाली. हे सप्टेंबर 2019 मध्ये लाँच करण्यात आले. निलगिरीने आपल्या सर्व सागरी चाचण्या यशस्वीपणे पूर्ण केल्या.

INS वाघशीरची खास वैशिष्ट्ये:
- P75 स्कॉर्पियन प्रकल्पाची सहावी आणि अंतिम पाणबुडी.
- 67 मीटर लांब आणि 1550 टन वजन
- जहाजविरोधी क्षेपणास्त्रे, वायर-मार्गदर्शित टॉर्पेडो आणि प्रगत सोनार यंत्रणांनी सुसज्ज.
- पाणबुडी बांधणीत देशाच्या वाढत्या कौशल्याचे ते प्रतीक आहे.
- हे फ्रेंच नेव्हल ग्रुपच्या सहकार्याने बांधले गेले
- नौदलात त्याचा समावेश झाल्याने देशाची पाणबुडी क्षमता अनेक पटींनी वाढणार आहे.
- देशाला अधिक स्वावलंबी बनवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावेल

या युद्धनौकांचा समावेश भारतीय नौदलाच्या वाढत्या सामर्थ्याचे आणि आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक आहे. यामुळे देशाची सागरी सुरक्षा क्षमता आणखी मजबूत होईल. आयएनएस वाघशीर नौदलात सामील झाल्याने देशाची पाणबुडी क्षमताही अनेक पटींनी वाढणार आहे.









